Graag meer zeggenschap
over vrije tijd

Was will das Weib?, luidde de vraag van Sigmund Freud. Tot een bevredigend antwoord is hij niet gekomen. FNV Finance houdt het simpeler: wat wil de ING-medewerker qua waardering en beloning? Hier het antwoord.

In de cao van ING voor 2018 is afgesproken onderzoek te doen naar de vraag wat de wensen van de medewerkers zijn op het gebied van waarderen en belonen. De tijden zijn immers veranderd, en daarmee ook de bank én de manier van werken (agile). De tijd is daarom aangebroken nu ook eens te kijken naar een mogelijk ander functiewaarderingssysteem dat meer passend is bij de situatie nu.

Tegelijkertijd speelt de vraag hoe de partijen die betrokken zijn bij de cao-onderhandelingen ook de niet-vakbondsleden beter bij dit proces kunnen betrekken. Ook de SER heeft enige tijd geleden al aandacht voor dit vraagstuk gevraagd. Het draagvlak van een cao wordt vergroot als niet alleen leden van vakorganisaties zich hierin herkennen, maar ook de rest van het personeel.

Over het algemeen denken leden en niet-leden niet verschillend over cao-afspraken. Maar soms manifesteren zich wel verschillen. Begin jaren tachtig was het enthousiasme voor arbeidsduurverkorting (ADV) wel aanwezig bij vakbondsleden, maar bij veel niet-leden was er tegenstand vanwege de uitruil van loonsverhoging tegen minder uren werken. Een ander voorbeeld dateert uit begin deze eeuw toen de sociale partners vanwege de slechte economisch situatie een landelijke afspraak maakten, en waarover de FNV een referendum organiseerde, om alleen éénmalig loonsverhogingen toe te staan en geen structurele. Ook toen was te zien dat niet-leden deze afspraak minder steunden.

Niet-leden betrekken

Om ook niet-vakbondsleden meer te betrekken bij het cao-vraagstuk waarderen en belonen is bij ING een preferentiescan gehouden waaraan maar liefst 43 procent van de medewerkers heeft deelgenomen. Dat is een daverend succes voor de cao-partijen die de scan organiseerden.

Een preferentiescan is een methode om bestaande en nieuwe arbeidsvoorwaarden te rangschikken. De scan haalt op wat er leeft onder de werknemers. Daarnaast zijn er thema-sessies georganiseerd met ruim honderd ING-medewerkers om tot verdieping te komen.

De medewerkers is gevraagd om zestien onderwerpen in volgorde van belangrijkheid te plaatsen. Die onderwerpen betroffen niet alleen het belonen, maar ook het waarderen, zeg maar de zachte kant van belonen. De cao-partijen vinden namelijk ook waarderen een belangrijk gespreksonderwerp.

Op nummer één van de wensenlijsten kwam het onderwerp vrije tijd. Dit betrof niet zozeer klachten over te weinig vakantiedagen of mogelijkheden om meer in deeltijd te kunnen werken, maar meer de bevoegdheid om zelf de arbeidstijden te kunnen bepalen. Zodat de medewerker werk en privé beter kan combineren. Als reden hiervoor wordt in dit kader vaak mantelzorg genoemd.

Uit de scan komt verder naar voren dat ingezet worden op uitdagende projecten een vorm van waarderen is dat hoog scoort. Iemand heeft zich goed ingezet en krijgt daarvoor in ruil een leuk project.

Ook mentorschap wordt gezien als een vorm van waarderen. Dit onderwerp wordt weliswaar minder genoemd, maar blijkt voor werknemers met wat meer senioriteit een blijk van waardering die ook nog eens de werkdruk verlaagt.

Een ander onderwerp dat werd genoemd is waarderen als onderdeel van de bedrijfscultuur. Oftewel: “Je mag ook wel eens een complimentje geven”. Dit voorbeeld wordt vaak genoemd.

Loon belangrijk

In de financiële sector is loon belangrijk. Zeker in een omgeving waarin met effecten wordt gehandeld of waar de kredietverlening aan grote bedrijven wordt verstrekt, heerst een cultuur van lange werkdagen en een hoge beloning. De preferentiescan bevestigt dit beeld.

Anderzijds schets te scan ook het beeld dat jonge mensen meer bezig zijn met de inhoud van hun werk en ouderen juist weer meer belang hechten aan minder werkdruk en recuperatie. Ouders met jonge kinderen willen juist vooral meer regelcapaciteit om werk en privé te combineren. Ook deze verschillende wensen die gepaard gaan met de levenssituatie van de medewerker zijn iets om bij de uiteindelijke vormgeving van het beloningssysteem bij ING rekening mee te houden.