Nieuwe sociale agenda verzekeringsbranche

De verzekeringsbedrijven vormen de enige branche in Nederland met een eigen sociale agenda. ‘De agenda is geen wet en ook niet bindend’, vertelt Gerard van Hees, ‘maar staat wel bol met handige richtlijnen. Ook voor or-en.’

Uniek, maar niet nieuw. Vier jaar geleden ging de verzekeringsbranche zichzelf voor met een eerste sociale agenda. Dat was toen écht nieuw. Hierin beschreven de sociale partners actuele ontwikkelingen in de sector en wat mogelijke oplossingen en aandachtspunten waren. ‘Belangrijk voor mij bij het opstellen van de nieuwe sociale agenda, waren de onderdelen uit de oude die we niét gerealiseerd hebben’, vertelt FNV Finance-bestuurder Gerard van Hees. ‘Dan kom ik als eerste uit bij de interne beloningsverhoudingen. Die zitten nog altijd behoorlijk scheef. Kijk alleen maar naar Nationale Nederlanden en a.s.r. Bij dit laatste bedrijf heeft de topman er in twee jaar 70 procent bijgekregen, het personeel 4 procent. Dat is uit het lood.’

Natuurlijk zag Van Hees dit eerder al gebeuren, en hij heeft er dan ook veelvuldig over gesproken met de betreffende topfunctionarissen en hun Raden van Commissarissen. ‘Dan blijkt toch dat zo’n sociale agenda vaak niet verder komt dan de hrm-afdeling.’ Hij ziet het als zijn taak om er voor te zorgen dat de nieuwe agenda nu wél van hoog tot laag doordringt. ‘Een belangrijke rol hierin is weggelegd voor de medezeggenschap. Die wordt geconfronteerd met de topbeloningen en kan daar ook een uitspraak over doen.’

“What is in it
for me?”

Arbeidsmarktwaarde

De sociale agenda schrijft de verzekeringsbedrijven niets bindend voor, maar geeft vooral richtlijnen. ‘De partijen moeten er zelf mee aan de slag. Eerlijk gezegd zijn de teksten bewust niet concreet, want dat biedt de ruimte om er zelf je agenda uit te halen. Ik denk dat vooral ondernemingsraden hier hun voordeel mee kunnen doen.’

Maar ook voor de vakbond biedt de agenda handvatten. ‘Er staan onderwerpen in waar de sociale partners het over eens zijn en die ik dus kan meenemen naar de cao-tafel. Denk aan duurzame inzetbaarheid. De sector wordt getroffen door krimp en een verschuiving naar hoger gekwalificeerde banen. Daar worden de mensen die geen aansluiting meer hebben met de relevante arbeidsmarkt het slachtoffer van. In de sociale agenda staat de optie om de arbeidsmarktwaarde van medewerkers te meten. Op basis daarvan kan je een programma op hen inzetten en ze opleiden. Daar moet dan natuurlijk wel geld voor komen. De or kan dat intern ter sprake brengen en de bond aan de cao-tafel.’

Is afscheid nemen van medewerkers onvermijdelijk, dan pleiten de sociale partners voor goede regelingen. De mogelijkheid om mensen van werk naar werk te helpen bestond al langer, maar in de sociale agenda is ook ruimte voor een nieuw soort vangnet. ‘Een afkoopsom’, zo vat Van Hees deze optie bondig samen.

FNV Finance-bestuurder Gerard van Hees

Arbeidsmarkttoeslagen

Nog zoiets: de sector krimpt dan wel, maar aan de andere kant zijn er ook tekorten. Vooral in de hoek van de ict. ‘In de sociale agenda staat dat daar waar sprake is van krapte, gewerkt kan worden met arbeidsmarkttoeslagen’, aldus Van Hees. ‘De FNV kan zich hierin vinden, zolang het maar niet structureel is. Het gaat schuren als in bedrijven groepjes mensen veel meer verdienen dan de anderen.’

Ook andere vormen van differentiatie worden als optie benoemd. Van Hees: ‘Denk aan minder werken met behoud van loon om de zorg voor de kinderen op je te kunnen nemen. Of langer vaderschapsverlof, of meer scholingstijd. Het valt allemaal onder de categorie boeien en binden en er samen beter van worden. Want let wel: ik zeg wel dat vooral ondernemingsraden er mee aan de slag moeten en dat de bond onderdelen kan meenemen naar de cao-tafel, maar de werkgevers profiteren natuurlijk ook. Anders hadden ze hier vast niet aan meegewerkt. Iedereen is voor goede afspraken voor medewerkers, maar daarbij vraagt iedereen zich ook af: “What is in it for me?”. Als je mij vraag wat zit er in voor de vakbond, dan antwoord ik: “Onderwerpen waarmee we aan de cao-tafel kunnen scoren.” Natuurlijk wel in het belang van de werknemer.’

Bekijk de sociale agenda op https://www.fnv.nl/cao-sector/finance.